maandag 16 mei 2016

sprookjesverhaal deeleconomie te eenzijdig?

Ik krijg vaak het verwijt dat ik te eenzijdig positief ben over de deeleconomie. Alsof de vraag vandaag is of deeleconomie “goed” of “slecht” is. Voor mij is de vraag of deeleconomie een beter economisch systeem zou kunnen zijn dan het bestaande. Natuurlijk gaat er vanalles mis in de deeleconomie. So what? Dat zegt toch niets over de intrinsieke belofte ervan als nieuw systeem? 

Toch focussen veel mensen die dromen van een andere economie vandaag niet langer op die intrinsieke belofte, maar op de bestaande situatie. Ze steken hun energie in uitleggen op welke manier Uber de ongelijkheid in de maatschappij verhoogt en Airbnb onze steden om zeep helpt. Dat ga ik allemaal niet ontkennen. Maar wie een andere economie wil, zal moeten beginnen met zeggen waar ze met die nieuwe economie wél naartoe willen. Als we niet eens kunnen formuleren welke economie het is waar we van dromen, hoe gaan we die dan ooit kunnen bouwen? Dat al die oplossingen nog niet op punt staan, wat had je gedacht? De welvaartsstaat kon ook pas ontstaan nadat er generaties lang aan werd gebouwd. Hoe kan je beginnen bouwen aan iets, als niemand wil meebouwen?
"Laat ons niet focussen op wat misgaat, maar wat we er zelf mee kunnen doen"
Dat is wat ik vandaag zie gebeuren. Veel journalisten en politici waarmee ik spreek hebben nog nooit gehoord van de intrinsieke belofte van een deeleconomie als duurzaam, menselijk alternatief. De problemen met Uber en Airbnb is de enige kant van de deeleconomie die ze kennen. Ze zijn dan ook alleen maar bezig met hoe ze Uber en Airbnb gaan reguleren. De kritiek die vandaag op de deeleconomie komt, en waar veel mensen die dromen van een andere economie duchtig aan meedoen, leidt tot wetgeving die de deeleconomie net in handen van multinationals duwt. In plaats van een nieuwe economie proberen ze van al die nieuwe fenomenen een economische sector als een ander te maken. De regulering van Airbnb in Brussel is een goed voorbeeld: de 17 vergunningen die je moet verzamelen voor je legaal kunt verhuren, maken hetenkel nog voor professionele huisjesmelkers de moeite waard.

Het is aan ons om er ook de mogelijkheden van te laten zien, die zijn momenteel nog weinig bekend of heel erg vaag. Logisch ook, want het staat allemaal nog maar in zijn kinderschoenen. Zolang we mensen niet meekrijgen om ermee te experimenteren in onze eigen maatschappij, zal dat ook zo blijven en blijven we in cirkeltjes draaien.

Laat ons daarom niet langer focussen op wat misgaat in de deeleconomie, maar op wat we er zelf mee kunnen doen. Deeleconomie biedt nieuwe manieren om moeilijke problemen mee te proberen oplossen, zoals de mobiliteitsknoop, geplande veroudering en de epidemie van burnouts. De deeleconomie is niet “goed” of “slecht”, ze is een oplossing voor een probleem. De goed/slecht discussie is een welles-nietes spelletje dat nergens toe leidt. Ik beweer helemaal niet dat deeleconomie een mirakeloplossing is, het is een symptoom en poging tot compensatie voor het falen van onze bestaande structuren. Het debat moet vandaag niet gaan over de deeleconomie, maar over die structuren. (Zie ook: "Hoe stoppen we de rat race")


“Si tu veux construire un bateau, ne rassemble pas tes hommes et femmes pour leur donner des ordres, pour expliquer chaque détail, pour leur dire où trouver chaque chose... Si tu veux construire un bateau, fais naître dans le cœur de tes hommes et femmes le désir de la mer." 
(Antoine de Saint-Exupéry)



2 opmerkingen:

  1. 1. Laten we eerst en vooral definiëren wat we bedoelen met de deeleconomie, want er bestaat een Babylonische spraakverwarring in dat verband.
    2. Laten we de projecten analyseren op hun doelstelling (zonder daarbij een waardeoordeel uit te spreken): hebben ze een sociale doelstelling of beogen ze louter een winstoogmerk?
    3. Laten we ook een duidelijk onderscheid maken tussen P2P-marktplaatsen (waarmee vandaag vooral de deeleconomie wordt bedoeld) en de commons-economie, waarbij productieve gemeenschappen gemeengoed produceren waarrond zich een economie ontwikkelt (en in dat verband kunnen we dan discuteren over wat de beste businessmodellen zijn).
    5. Laten we vrij en open discuteren over de positieve EN negatieve aspecten. Problematiseren en erover discuteren is iets anders dan "bekritiseren".

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik denk los van de 4 bovenstaande puntjes dat we ook veel moeten proberen, de diversiteit aan initiatieven en hun evolutie zal ons tot nieuwe inzichten leiden. Verder sluit ik me aan bij Rogier dat het geen welles nietes discussie is, maar we net samen (assembly of the commons) mensen hun ogen moeten openen voor nieuwe vormen van economie.

    BeantwoordenVerwijderen